VIX คืออะไร
VIX คือตัวเลขที่บอกว่าตลาดคาดว่าอีก 30 วันข้างหน้าราคาหุ้นสหรัฐจะเหวี่ยงแรงแค่ไหน — มันวัดขนาดของการเหวี่ยง ไม่ได้วัดทิศทาง
อธิบายแบบภาษาคน
วิธีเข้าใจ VIX ที่ตรงที่สุดคือมองว่ามันเป็น ราคาเบี้ยประกันภัยของตลาดหุ้น ในตลาดมีเครื่องมือชนิดหนึ่งเรียกว่าออปชัน ซึ่งทำหน้าที่คล้ายกรมธรรม์ ถ้าคุณกลัวว่าหุ้นจะร่วง คุณจ่ายเงินก้อนเล็กเพื่อซื้อสิทธิ์คุ้มครองไว้ได้ เวลาคนกลัวเยอะ ๆ ทุกคนแห่มาซื้อประกันพร้อมกัน เบี้ยก็แพงขึ้น เวลาคนสบายใจ ไม่มีใครอยากจ่ายค่าประกัน เบี้ยก็ถูกลง VIX คือการเอาราคาเบี้ยเหล่านั้นทั้งตลาดมาสรุปเป็นตัวเลขเดียว
จุดที่คนเข้าใจผิดกันมากที่สุดคือคิดว่า VIX สูงแปลว่าตลาดจะลง ความจริงคือ VIX ไม่รู้จักทิศทางเลย มันบอกแค่ว่า "จะเหวี่ยงแรง" ในทางทฤษฎีตลาดที่วิ่งขึ้นแรงมาก ๆ ก็ทำให้ VIX สูงได้ แต่ในทางปฏิบัติเราเห็น VIX พุ่งตอนตลาดลงเสียส่วนใหญ่ ด้วยเหตุผลทางจิตวิทยาล้วน ๆ — คนไม่ซื้อประกันตอนที่ทุกอย่างกำลังดี
อีกเรื่องที่ทำให้คนสับสนคือค่ามันหมายถึงอะไร ตัวเลข VIX แปลเป็นภาษาชาวบ้านได้ประมาณว่า "ความเหวี่ยงต่อปีที่ตลาดคาดไว้ คิดเป็นเปอร์เซ็นต์" ถ้าอยากรู้ว่าแปลเป็นรายวันเท่าไร คนในตลาดมีวิธีคิดคร่าว ๆ คือเอาไปหารประมาณ 16 ดังนั้น VIX ที่ 16 หมายถึงตลาดคาดว่าจะเหวี่ยงราววันละ 1% ส่วน VIX ที่ 32 หมายถึงราววันละ 2% ซึ่งเป็นคนละโลกกันในแง่ความรู้สึกของคนถือของ
สิ่งที่คนเก่า ๆ ในตลาดใช้ VIX จริง ๆ ไม่ใช่การทำนาย แต่คือการวัดอุณหภูมิ VIX ที่ต่ำมาก ๆ ติดต่อกันนาน ๆ บอกว่าคนกำลังไม่กลัวอะไรเลย ซึ่งเป็นสภาพที่ระบบเปราะบางที่สุด เพราะไม่มีใครเตรียมตัว ในทางกลับกัน VIX ที่พุ่งสูงมากมักมาพร้อมกับช่วง capitulation ซึ่งเป็นจุดที่ความเจ็บถึงขีดสุด
ตัวอย่างจริงที่เคยเกิด
เดือนมีนาคม 2020 ตอนตลาดตกใจโควิด VIX พุ่งขึ้นไปแตะระดับที่สูงที่สุดนับตั้งแต่วิกฤตการเงินปี 2008 สะท้อนว่าตลาดคาดการเหวี่ยงระดับหลายเปอร์เซ็นต์ต่อวันเป็นเรื่องปกติในตอนนั้น ซึ่งก็เกิดขึ้นจริง มีหลายวันที่ดัชนีหุ้นสหรัฐขยับขึ้นหรือลงเกินห้าเปอร์เซ็นต์ในวันเดียว
สิ่งที่น่าสนใจคือจุดที่ VIX สูงที่สุด ไม่ใช่จุดเดียวกับที่ตลาดต่ำที่สุดเสมอไป และเมื่อ VIX เริ่มลดลงจากจุดสูงสุด นั่นมักเป็นสัญญาณว่าความตื่นตระหนกเฉียบพลันผ่านพ้นไปแล้ว แม้ราคาจะยังไม่ฟื้นก็ตาม
เห็นคำนี้ในข่าว แปลว่าอะไร
เวลาข่าวเขียนว่า "VIX spiked" ให้แปลว่า คนแห่ซื้อประกันพร้อมกัน ความไม่แน่นอนระยะสั้นเพิ่มขึ้นแรง ส่วนคำว่า "volatility is compressed" หรือ "VIX at multi-year lows" แปลว่าตลาดกำลังนิ่งผิดปกติ ซึ่งไม่ได้แปลว่าปลอดภัย แต่แปลว่าราคาของการป้องกันความเสี่ยงกำลังถูก
ข้อควรระวังคือ VIX เป็นตัวเลขของตลาดหุ้นสหรัฐเท่านั้น มันไม่ได้บอกอาการของตลาดพันธบัตร ซึ่งเป็นตลาดที่ใหญ่กว่ามาก ถ้าอยากดูฝั่งนั้นต้องดู MOVE Index ซึ่งเป็นเครื่องมือคนละตัวและบ่อยครั้งเล่าคนละเรื่องกัน
คำใกล้เคียง
เพจนี้เล่าเรื่องและให้ความรู้ ไม่ชี้เป้า ไม่แนะนำซื้อขายรายตัว