stagflation คืออะไร
stagflation คือเศรษฐกิจป่วยสองโรคพร้อมกัน — งานหาย แต่ของยังแพงขึ้น และยาที่รักษาโรคหนึ่งทำให้อีกโรคแย่ลง
อธิบายแบบภาษาคน
ปกติเงินเฟ้อกับเศรษฐกิจมักเดินไปด้วยกัน เศรษฐกิจร้อน คนใช้เงินเยอะ ของก็แพงขึ้น เศรษฐกิจซบ คนใช้เงินน้อย ราคาของก็ชะลอ ธนาคารกลางจึงมีเครื่องมือชัดเจน ร้อนไปก็ขึ้นดอกเบี้ย เย็นไปก็ลด
stagflation คือกรณีที่คู่นี้แยกทางกัน มักเริ่มจากต้นทุนที่พุ่งขึ้นจากฝั่งอุปทาน เช่นน้ำมันแพงกะทันหัน ธุรกิจต้องขึ้นราคาทั้งที่ยอดขายไม่ดี และลดคนงานเพื่อประคองต้นทุน ผลคือทั้งของแพงและงานหายในเวลาเดียวกัน
นี่คือฝันร้ายของธนาคารกลาง ถ้าลดดอกเบี้ยเพื่อช่วยคนตกงาน เงินเฟ้อจะยิ่งแรง ถ้าขึ้นดอกเบี้ยสู้เงินเฟ้อ เศรษฐกิจที่อ่อนอยู่แล้วจะยิ่งทรุด ไม่มีทางเลือกที่ไม่เจ็บ มีแค่ทางเลือกว่าจะเจ็บแบบไหน
ตัวอย่างจริงที่เคยเกิด
ทศวรรษ 1970 สหรัฐเจอวิกฤตน้ำมันสองรอบ เงินเฟ้อพุ่งขึ้นเป็นตัวเลขสองหลักขณะที่เศรษฐกิจถดถอยเป็นระยะ สุดท้ายประธานเฟด Paul Volcker เลือกขึ้นดอกเบี้ยไปแถว 20% ยอมให้เศรษฐกิจถดถอยสองรอบและคนตกงานเกิน 10% เพื่อหักคอเงินเฟ้อให้ได้
เห็นคำนี้ในข่าว แปลว่าอะไร
เวลาข่าวเริ่มพูดว่าตลาด "กลัว stagflation" มักแปลว่าตัวเลขเศรษฐกิจอ่อนลงพร้อมกับเงินเฟ้อที่ไม่ยอมลด ในภาวะแบบนี้ หุ้นและพันธบัตรอาจลงพร้อมกันได้ เพราะกำไรบริษัทถูกบีบ ขณะที่ดอกเบี้ยก็ยังลดไม่ได้ ตัวเลขที่ตลาดมักจับตาคือ real yield และราคาพลังงาน
คำใกล้เคียง
อ่านเรื่องจริงที่เกี่ยวข้อง: ดอกเบี้ย 20% ของโวลเกอร์
เพจนี้เล่าเรื่องและให้ความรู้ ไม่ชี้เป้า ไม่แนะนำซื้อขายรายตัว